Nghĩ về việc xóa bỏ bất bình đẳng

Xóa bỏ bất bình đẳng trên diện rộng (trong một quốc gia và toàn thế giới) liệu có khả thi hay không? Hay đó là công việc kiểu làm được bao nhiêu tốt bây nhiêu chứ chẳng bao giờ hết?

Theo Engels trong cuốn Nguồn gốc của Gia đình, Sở hữu tư nhân, và Nhà nước (1884) thì đại ý rằng: Thời xã hội nguyên thủy thì công cụ lao động thô sơ, của cải làm ra ít, kĩ thuật bảo quản lương thực còn hạn chế nên kiếm được cái gì ăn thì chia đều hết cho mọi người. Mang một con lợn rừng về ăn không hết, để cũng hỏng nên chia cho cả làng. Vì vậy mà đời sống con người khá bình đẳng. Dần dần con người phát minh ra công cụ kim loại làm năng suất lao động tăng, biết cách bảo quản thực phẩm nên có của ăn của để -> xuất hiện tư hữu -> người giàu, người nghèo -> phân chia giai cấp -> bất bình đẳng. Và từ đây các mô hình nhà nước xuất hiện.

Theo chủ nghĩa Marx tư hữu gây ra bất bình đẳng, người bóc lột người. Vậy nên để xóa bỏ bất bình đẳng thì phải xóa bỏ tư hữu -> Của cải là của toàn dân, đất đai của toàn dân. Xây dựng đời sống con người theo CNXH nó thất bại như nào thì ai cũng biết rồi.

Vậy nên chấp nhận sở hữu tư nhân, tự do kinh tế dường như là lựa chọn tối ưu ở thời điểm hiện tại. Vì chưa có một hệ hình nào khác tốt hơn để thay thế. Và gần như tất cả các nước trên thế giới đều đang như vậy. Nhưng sở hữu tư nhân, tự do kinh tế, định hướng TBCN thì luôn luôn nảy sinh bất bình đẳng. Sẽ luôn có người được nhiều, người được ít, người giàu, người nghèo, người nhiều quyền lực, người ít quyền lực. Và người quyền lực mạnh thì luôn muốn củng cố và gia tăng vị thế của mình. Người nghèo, người ít quyền lực luôn bị hạn chế cơ hội để thoát khỏi vị trí của mình. Người ở đây mang tính phổ quát, chứ không cá nhân, vì luôn có một số vô cùng nhỏ là ngoại lệ.

Vì vậy, tôi đang hình dung các nỗ lực xóa bỏ bất bình đẳng, thu hẹp khoảng cách nó giống như công việc của lính cứu hỏa vậy. Công việc của lính cứu hỏa là phòng cháy và chữa cháy. Chỉ có thể chữa cháy được chỗ này chỗ kĩa, các công tác phòng cháy chỉ có thể hạn chế được cháy xảy ra. Nhưng chừng nào con người còn dùng đến năng lượng, còn cần LỬA để sống thì chắc chắn là sẽ luôn có cháy nổ xảy ra ở đâu đó. Tức, nếu tư hữu là nguồn gốc của bất bình đẳng thì chúng ta sẽ chẳng bao giờ xóa bỏ được bất bình đẳng, vì đời sống con người cần sự tư hữu.

Tôi nghĩ công việc xóa bỏ bất bình đẳng giống như Sisyphus lăn đá lên núi. Biết chắc đá sẽ lại lăn xuống, lại phải xuống để đẩy lên, đẩy lên rồi nó lại lăn xuống. Cứ như vậy, việc đẩy đá lên núi dường như chẳng đi đến đâu, nhưng ta chẳng có lựa chọn nào khác.

Leave a Comment